Emmerhout

Jaarverslag expeditie 2018

26 February 2019

Jaarverslag 2018

Verantwoording
Emmerhout energieneutraal in 2027. Deze missie op onbekend terrein waar de oplossingen niet
zomaar voor handen zijn is door het expeditieteam als volgt vertaald. Tot 2027 weten we met elkaar
flink op verbruik van energie te besparen. De energie die we in 2027 nog nodig hebben in de wijk
produceren we lokaal en is duurzame en schone energie.
In 2017 legden provincie en gemeente het voornemen voor om in Emmerhout de eerste Emmense
energieneutrale wijk te realiseren. Diverse organisaties binnen en buiten de wijk starten de expeditie
Emmerhout Energieneutraal. Eind 2017 werden de bewoners via informatieavonden op de hoogte
gebracht en eind 2017 ontstonden de eerste bewonerswerkgroepen. Nu eind 2018 vormen
bewoners het expeditieteam Emmerhout Energieneutraal. Met hulp van velen zijn een aantal
activiteiten uitgevoerd en in de steigers gezet. U leest daarover bij de onderdelen activiteiten,
onderzoeken en samen werken. Het expeditieteam valt organisatorisch onder Wijkbelangen
Emmerhout. Ze worden ondersteund door diverse organisaties op het gebied van milieu en
duurzaamheid en de gemeente.
Organisatie
Het expeditieteam bestaat eind 2018 uit 13 bewoners en diverse straten van de wijk zijn
vertegenwoordigd. Het team vergadert maandelijks. Er is een dagelijks bestuur gevormd wat belast is
met bewaken van de uitvoering van gemaakte afspraken. Belangrijkste deel van de organisatie zijn de
vrijwilligers die actief zijn in de wijk met onderwerpen als besparen, energie-coaching, spreekuren,
onderzoeksprojecten en het informeren van de wijk. Het expeditieteam overlegt eenmaal per 2
maanden met de gemeente over de vorderingen. De gemeente en provincie financierden de
activiteiten in het eerste jaar. Omdat we aan het eind van het eerste jaar nog maar aan het begin
staan van een tien jaar durende expeditie wordt met de gemeente overlegd over voortzetting van de
ondersteuning in de komende jaren.
Activiteiten van het expeditieteam
De expeditie begon met niet meer dan goede voornemens en uitgangspunten. De ontwikkeling naar
de energieneutrale wijk bereiken door eerst en vooral te besparen op energieverbruik en daarna /
daarnaast in te zetten op investeren in schone energieopwekking. Waar besparen vanaf dag één
opgepakt kan worden is dat bij opwekken van duurzame energie een stuk minder eenvoudig.
Voornaamste redenen daarvoor zijn: kiezen we voor individuele of collectieve oplossingen, de
overheid is over de richting nog niet uit en lijkt nu nog wisselvallig met betrekking tot zaken als wel
of toch niet af van gas, de salderingsregeling voor zelf opgewekte energie, ontwikkeling van
warmtenetten. De gemeente is inmiddels wel gehouden om voor medio 2021 te komen met een
lokaal warmteplan waarin beschreven wordt hoe men de energievoorziening per wijk / buurt voor
zich ziet.
Eind 2018 hebben we de volgende activiteiten in de wijk uitgevoerd of in de steigers gezet voor 2019.
 Informatie en communicatie

- Maandelijks wordt een nieuwsbrief uitgebracht waarmee alle bewoners op de hoogte gehouden
worden over activiteiten en ontwikkelingen. Daarnaast vormen bespaartips een vast onderdeel
van de nieuwsbrief. Per 2019 verschijnt de nieuwsbrief eenmaal per twee maand.
- Tijdens de eerste energiemarkt startte wethouder René van der Weide met een druk op de knop
de website www.emmerhoutenergieneutraal.nl . Via deze site krijgen bewoners de mogelijkheid
om zich te informeren over de achtergronden van de ontwikkelingen en activiteiten. Daarnaast
krijgen ze de mogelijkheid om daarop te reageren.
 Energiemarkt Emmerhout Energieneutraal
- Samen met de gemeente organiseerden we in september de eerste energiemarkt in het
winkelcentrum Emmerhout. Uitkomst van de enquête die daar gehouden werd is dat de
energiemarkt een jaarlijks terugkerende activiteit op de kalender van het expeditieteam wordt.
 Energiecoaches
- Afgelopen zomer volgden vier leden van het expeditieteam de cursus energiecoach van de
WOONBOND en hebben die met succes afgerond. Belangrijke aspecten van de cursus waren: hoe
krijg je bewoners aan het besparen? Basiskennis besparing, materialen en mogelijkheden,
energie-jaarrekening lezen en interpreteren. Belangrijk uitgangspunt is dat bewoners zelf hun na
te streven doelen formuleren en behalen. Sinds de zomer zijn de coaches actief in de wijk. Ze zijn
bereikbaar via de website, de wijkwijzer of tijdens het spreekuur.
 Spreekuur Emmerhout Energieneutraal
- Het expeditieteam heeft als verder liggend doel geformuleerd dat een wijk informatie – en actie
centrum gericht op de mogelijkheden van verduurzamen wordt gerealiseerd. Als eerste stap is in
2018 een wekelijks spreekuur voorbereid waar iedereen kan binnenstappen met vragen over
besparen en verduurzamen. Het spreekuur wordt wisselend bemenst door de energiecoaches en
leden van het expeditieteam.
 Energiescans uitvoeren.
- Het expeditieteam heeft het besluit genomen om meetapparatuur aan te schaffen waarmee
opgeleide vrijwilligers en bewoners zelf een scan kunnen maken van “de energiekwaliteit” van
een woning. Daarmee kunnen we bewoners ondersteunen in hun zoektocht om hun woning door
besparen en maatregelen energiezuiniger te maken. Het expeditieteam wil in 2019 de
energiescan aan bewoners aanbieden.
- In 2018 is het expeditieteam met het Drenthe College in gesprek te gaan om het energieneutraal
maken van Emmerhout te verbinden met studiemogelijkheden voor de afdeling bouwkunde van
het MBO. Deze studenten worden ten slotte de energie experts van de toekomst. Met het
Drenthe College hebben we afgesproken de studenten in het kader van hun opleiding de
gelegenheid te geven om energiescans en adviesgesprekken te voeren met bewoners. Eind 2018
is de eerste serie energiescans uitgevoerd. Na evaluatie met het Drenthe College hopen we deze
proef in de komende jaren uit te bouwen tot een volwaardig stage onderdeel.
 Verduurzamen in kwetsbare wijken.
- Een gemeentelijke prioriteit is dat minder draagkrachtigen dezelfde mogelijkheden en kansen
hebben op het profijt van verduurzamen. Het expeditieteam is daar groot voorstander van en zal
waar mogelijk projecten ondersteunen. In november hebben gemeente en expeditie daartoe een
themabijeenkomst bijgewoond van Platform 31. In december heeft de gemeente aangekondigd
samen met de gemeentes Groningen, Leeuwarden, de Hanzehogeschool en Mijnenergievoordeel
activiteiten te starten die “energiearmoede” bestrijden.
 Stimuleringsprijs voor innovatieve ideeën.
- Het expeditieteam wil bewoners stimuleren en enthousiast maken om mee te doen aan
Emmerhout duurzaam energieneutraal. Om dat te doen organiseert de expeditie een wedstrijd
waarin bewoners vernieuwende ideeën kunnen presenteren die jaarlijks meedingen naar de

beschikbare prijzen. Tijdens de energiemarkt 2019 zal het startsein voor de wedstrijd gegeven
worden.
Kennis opdoen
Leden van de expeditie hebben in de afgelopen periode kennis opgedaan over het werkterrein en de
opgaven voor de komende jaren. Zo maakten we kennis met de ontwikkelingen van zonneparken en
energiecoöperaties in de omgeving, zijn we in gesprek geweest met de Gasunie over de toekomst
van aardgas en mogelijke alternatieven. We bezochten studiebijeenkomsten over zonne- energie en
coöperaties, ontwikkeling van groen gas en bio-vergisting, en regionale en landelijke manifestaties
met het thema verduurzaming.
Onderzoeken
Het expeditieteam heeft in 2018 actief bijgedragen aan de totstandkoming van twee
onderzoeksprogramma’s in Emmerhout ter weten: de proeftuin aardgasvrije wijk van het Ministerie
van Binnenlandse zaken en het ontwerpend onderzoek naar verduurzaming van bijzondere
wederopbouwwijken van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
Voor het onderzoek proeftuinen is Emmerhout in eerste instantie niet uitgekozen. Vermoedelijk
volgt een tweede ronde proeftuinen waar het Emmerhoutproject weer bij wordt aangemeld. Het
onderzoek van de Rijksdienst is in de tweede helft van 2018 voorbereid en wordt begin 2019
uitgevoerd. De wijk zal in de eerste helft van 2019 kennis kunnen maken met de resultaten.
Samenwerken
Emmerhout energieneutraal komt er niet zomaar. Emmerhout energieneutraal vraagt de inzet van
velen. In 2018 heeft de expeditie gesteld dat bewoners voorop gaan tijdens de expeditie en dat
partners en ondersteunende organisaties daar waar nodig helpen met hun kennis en mogelijkheden.
In 2018 waren we vooral gericht op zicht krijgen wat het eigenlijk betekent, “Emmerhout
energieneutraal”. Onze conclusie: het is bijzonder ingewikkeld maar het betekent ook dat wanneer
we er allemaal onze schouders onder zetten gaan we heel ver komen.
Onze conclusies aan het eind van 2018 zijn:
 Wat ons ontbreekt is een systeem waarmee we kunnen laten zien wat er in de wijk gebeurt.
 Wat we nu zien is dat samenwerken van bewoners en organisaties nog veel beter en
effectiever kan.
 Dat uitwisseling van waardevolle informatie tussen alle partners in de wijk nog onvoldoende
plaatsvindt.
 Dat er geen samenhang tussen het werk van partners bestaat op belangrijke thema’s zoals
armoede, gewenste toekomstige energievoorziening, geen duidelijk wijkplan wanneer het
gaat om besparingsopdrachten.
Genoeg te doen dus in 2019 en volgende jaren.

Financieel

2017
Totaal 2.257,77
2018
vergaderkosten 1.746,94
Expeditiebrief 3.897,40
Ontwikkelen website 2.960,00
Energiemarkt 750,54

11.612,65
Vorig Artikel Artikel Overzicht Volgend Artikel